Í mörgum uppskriftum má minnka sykurinn án þess að það hafi mikil áhrif á bragðið. Best er þó að fara rólega af stað, enda gefur sykur ekki aðeins sætu heldur hefur einnig áhrif á lit, áferð, raka og endingu bakstursins.
Góð byrjun er að minnka sykurinn um 10–20% og prófa sig síðan áfram út frá bragði og áferð.
Í einföldum smákökum, formkökum og sætum brauðum má oft draga nokkuð úr sykrinum. Í marengs, svampbotnum og öðrum kökum þar sem sykur gegnir mikilvægu hlutverki í byggingu og áferð er erfiðara að minnka hann án þess að útkoman breytist. Þar er því oft best að fylgja uppskriftinni vel, þótt auðvitað megi prófa sig áfram í litlum skrefum.
Þroskaðir bananar, döðlur og eplamauk geta gefið bæði sætu og raka og henta til dæmis vel í bananabrauð, múffur og kryddbrauð. Þessi hráefni koma þó ekki alltaf beint í stað sykurs og gæti þurft að minnka annan vökva í uppskriftinni.
Hnetur, örlítið salt, kakó, dökkt súkkulaði og krydd eins og kanill, vanilla, kardimommur og engifer geta einnig aukið bragðið og dregið fram sætuna þótt minna sé af sykri.
Hvítur sykur hentar í flestar uppskriftir og stuðlar meðal annars að stökkri áferð og útbreiðslu. Púðursykur gefur dekkra og fyllra bragð og gerir baksturinn oft mýkri. Hunang og síróp gefa bæði sætu og sitt sérstaka bragð, en þar sem þau innihalda vökva er ekki alltaf hægt að nota þau í stað sykurs án þess að breyta uppskriftinni.
Hvítur sykur, púðursykur, hrásykur, kókossykur, hunang, agavesíróp og hlynsíróp teljast öll til viðbætts sykurs. Tegundirnar geta gefið ólíkt bragð, lit og áferð en engin þeirra er sjálfkrafa hollari en önnur. Fyrir heilsuna skiptir meira máli hversu mikill viðbættur sykur er notaður en hvaða tegund verður fyrir valinu.
Í mörgum smákökuuppskriftum má byrja á að minnka sykurinn um 10–20%. Stundum má minnka hann meira, en það fer eftir uppskriftinni. Smákökur með minni sykri dreifa oft minna úr sér og geta orðið minna stökkar. Þá má prófa að fletja þær aðeins meira út fyrir bakstur og fylgjast á sama tíma vel með bökunartímanum.
Þessar piparkökur og hnetusmjörskökur hafa verið aðlagaðar og innihalda minni sykur en hefðbundnar uppskriftir og geta því verið góður staður til að byrja. Prófið þær og sjáið hvernig þær falla í kramið.
Í formkökum og sætum brauðum, eins og bananabrauði og kryddbrauði, má oft minnka sykurinn um 20–30% án þess að áferðin breytist mikið.
Í sætum gerbakstri er gott að byrja á að minnka sykurinn um 10–20%. Sykurinn hefur þar áhrif á sætleika, lit, raka og áferð og því getur meiri breyting á sykurhlutfalli haft áhrif á útkomuna.
Hér eru sykurminni og trefjaríkari uppskriftir af bananabrauði og kryddbrauði.
Best er að breyta einu í einu. Prófa má að minnka fyrst sykurinn og meta síðan bragð og áferð áður en fleiri breytingar eru gerðar, til dæmis á hveitinu.
Í sumum uppskriftum getur minni sykur gert baksturinn ljósari, minna stökkan eða örlítið þurrari. Með litlum skrefum, viðmiðunum hér að ofan og slettu af þolinmæði er þó auðveldara að finna það magn sem hentar bæði uppskriftinni og eigin smekk.
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að skilja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
Vantar hugmyndir í nestisboxið? Hér eru 25 einfaldar og fjölbreyttar hugmyndir sem hægt er að blanda saman eftir smekk, aldri, matarlyst og þörfum barna – eða fullorðinna.
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
Hér er það helsta sem gott er að vita um avókadó, hvað það inniheldur, hvernig má nota það og hvernig best er að skera það.
Janúar er sem betur fer ekki eini mánuður ársins. Of oft setjum við allt undir í byrjun árs, keyrum okkur áfram af krafti og náum svo ekki að halda dampi út mánuðinn, hvað þá allt árið. Gott er að muna að árið samanstendur af tólf mánuðum og því engin þörf á að ætla sér allt í einu.
Litlar venjur í daglegu lífi geta haft mikil áhrif á matarvenjur barna og samband þeirra við mat. Hér eru einföld ráð um hollara matarumhverfi, næringarríkan mat og mikilvægi fjölskyldumáltíða.
Mörg börn eru varkár þegar kemur að nýjum mat. Hér eru ráð sem geta hjálpað börnum að þróa fjölbreyttari matarvenjur á sínum hraða.
Mörg þeirra matvæla sem við borðum í dag eru kölluð gjörunnin matvæli, eða ultra-processed foods (UPF) á ensku. Hefurðu nokkru sinni velt því fyrir þér hvernig snakkpoki, orkustykki eða tilbúinn réttur verður til?
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
Hafrar eru næringarrík korntegund en hafa bæði fengið gott og slæmt umtal. Hér skoðum við hvað þeir innihalda og hvort við þurfum í raun að hafa áhyggjur af því að borða þá.
Hafrar eru trefjaríkir og geta haft áhrif á meltingu. Hér er það helsta sem þarf að vita.
Hreyfing og næring fara vel saman – í tilefni af Hjólað í vinnuna hafa Gott og einfalt og ÍSÍ sett saman vikumatseðil með einföldum og næringarríkum máltíðum fyrir alla vikuna.
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.