Desember er tími ljóss, hefða og samveru. Þá njóta margir þess að elda, baka og skapa góðar minningar með fólkinu sem þeim þykir vænt um. Undirbúningurinn sjálfur – mandarínulyktin, bakstursilmurinn og heitt kakó á dimmum vetrardögum – getur fært okkur ró, gleði og hlýju.
Hefðbundinn bakstur á réttilega sinn stað, en það getur líka verið skemmtilegt að blanda saman gömlum hefðum og nýjum hugmyndum og gera hluta af bakstrinum aðeins næringarríkari.
Með einföldum breytingum, eins og að bæta við trefjaríkum hráefnum eða minnka sykurinn þar sem það hentar, má auka fjölbreytnina án þess að fórna bragði eða góðri stemningu.
Hluti af bakstrinum getur því haldið sér alveg hefðbundinn á meðan í öðrum uppskriftum er prófað að nota grófara mjöl, hafra, ávexti, ber, hnetur eða fræ. Þannig verður jólabaksturinn bæði fjölbreyttari og hollari, en áfram jafn ljúffengur og áður.
Ein einföld leið til að auka trefjainnihaldið er að skipta hluta af hvíta hveitinu út fyrir grófara mjöl eða hafra. Trefjar styðja við meltinguna, geta aukið seddu og stuðlað að jafnari orku yfir daginn.
Heilkornamjöl inniheldur alla hluta kornsins og hefur þar af leiðandi meira magn af trefjum og næringarefnum en hvítt hveiti.
Gott er að hafa í huga að grófara mjöl getur breytt áferð, bragði og vökvaþörf uppskriftarinnar. Því er oft best að byrja á því að skipta út hluta hvíta hveitisins í byrjun og prófa sig síðan áfram með hlutföllin.
Trefjainnihald getur verið mismunandi eftir vörumerkjum og mölun, en hér eru almenn viðmið:
Trefjar í mismunandi mjöltegundum (per 100 g)
Í sumum kökum má prófa sig áfram með möndlumjöl eða kókoshveiti, eins og í súkkulaðiköku með avókadói og döðlum. Þessar mjöltegundir haga sér þó öðruvísi en hveiti. Kókoshveiti dregur til dæmis í sig mikinn vökva og því er yfirleitt ekki hægt að skipta því beint út fyrir hveiti í sama magni.
Hafrar, fræ og hnetur geta einnig bætt áferð, bragði, trefjum og öðrum næringarefnum við baksturinn. Ávextir, ber og þurrkaðir ávextir geta gefið sætu, aukið raka og sett litríkan svip á kökur og annað bakkelsi.
Best er að velja uppskriftir sem eru sérstaklega hannaðar fyrir ólíkar mjöltegundir eða byrja á litlu magni og prófa sig áfram. Markmiðið er ekki að breyta öllum bakstri heldur að skapa fjölbreytni og finna nýjar útfærslur sem gætu orðið að nýju uppáhaldi.
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að skilja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
Vantar hugmyndir í nestisboxið? Hér eru 25 einfaldar og fjölbreyttar hugmyndir sem hægt er að blanda saman eftir smekk, aldri, matarlyst og þörfum barna – eða fullorðinna.
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
Hér er það helsta sem gott er að vita um avókadó, hvað það inniheldur, hvernig má nota það og hvernig best er að skera það.
Janúar er sem betur fer ekki eini mánuður ársins. Of oft setjum við allt undir í byrjun árs, keyrum okkur áfram af krafti og náum svo ekki að halda dampi út mánuðinn, hvað þá allt árið. Gott er að muna að árið samanstendur af tólf mánuðum og því engin þörf á að ætla sér allt í einu.
Litlar venjur í daglegu lífi geta haft mikil áhrif á matarvenjur barna og samband þeirra við mat. Hér eru einföld ráð um hollara matarumhverfi, næringarríkan mat og mikilvægi fjölskyldumáltíða.
Mörg börn eru varkár þegar kemur að nýjum mat. Hér eru ráð sem geta hjálpað börnum að þróa fjölbreyttari matarvenjur á sínum hraða.
Mörg þeirra matvæla sem við borðum í dag eru kölluð gjörunnin matvæli, eða ultra-processed foods (UPF) á ensku. Hefurðu nokkru sinni velt því fyrir þér hvernig snakkpoki, orkustykki eða tilbúinn réttur verður til?
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
Hafrar eru næringarrík korntegund en hafa bæði fengið gott og slæmt umtal. Hér skoðum við hvað þeir innihalda og hvort við þurfum í raun að hafa áhyggjur af því að borða þá.
Hafrar eru trefjaríkir og geta haft áhrif á meltingu. Hér er það helsta sem þarf að vita.
Hreyfing og næring fara vel saman – í tilefni af Hjólað í vinnuna hafa Gott og einfalt og ÍSÍ sett saman vikumatseðil með einföldum og næringarríkum máltíðum fyrir alla vikuna.
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.