Reglulegar máltíðir hjálpa börnum að viðhalda orku yfir daginn og takast betur á við verkefnin dagsins. Gott skólanesti er þar mikilvægt en það þarf þó hvorki að vera flókið né mikið. En hvað er gott að hafa í nestisboxinu?
Ávextir, ber eða grænmeti eru góður grunnur að morgunnesti.
Veljið ávexti, ber eða grænmeti eftir smekk barnanna, til dæmis:
Prófið ykkur gjarnan áfram með ólíka liti og tegundir og leyfið barninu jafnvel að taka þátt í valinu.
Börn eru ólík og þarfir þeirra sömuleiðis. Sum borða lítið í morgunmat eða verða svöng fyrir hádegismat og gætu því þurft matarmeira nesti. Auka nesti getur einnig hentað á löngum skóladögum eða þegar sund, íþróttir eða æfingar eru á dagskrá.
Gott er að hafa þessa þumalputtareglu að leiðarljósi þegar útbúið er matarmeira nesti:
ávöxtur, grænmeti eða ber + heilkornavara + próteinríkur biti
Heppilegir heilkornavalkostir geta til dæmis verið hafrar, rúgbrauð, heilkornabrauð, heilkornaflatkökur, hrökkbrauð, heilkornakex og heilkornavefjur.
Próteinríkir valkostir geta líka gert nestið matarmeira. Þar má til dæmis nefna ost, egg, skyr, kotasælu, hummus, edamame-baunir, túnfisk, harðfisk og kalkúnaálegg.
Ýmsar góðar nestishugmyndir má finna hér.
Sparinesti er tilbreyting frá venjulegu nesti og er aðeins ætlað við sérstök tækifæri. Skólinn lætur yfirleitt vita þegar nemendur mega taka slíkt nesti með til dæmis fyrir jól eða á hátíðisdögum.
Ávextir og grænmeti geta að sjálfsögðu verið hluti af sparinestinu. Fylgið ávallt leiðbeiningum skólans um hvað er leyfilegt. Gosdrykkir, orkudrykkir, sætabrauð og sælgæti eiga hins vegar ekki heima í venjulegu skólanesti.
Fylgið ávallt reglum skólans um hnetur og önnur matvæli sem geta valdið ofnæmisviðbrögðum. Margir skólar eru hnetulausir og stundum þarf einnig að taka tillit til annars ofnæmis hjá nemendum.
Lagið stærð og lögun matarins að aldri og færni yngri barna. Skerið til dæmis vínber og litla tómata eftir endilöngu og skerið hráar gulrætur í mjóa strimla.
Rúsínur, döðlur og aðrir þurrkaðir ávextir eru sætir og orkuríkir bitar og henta því best í litlu magni af og til.
Síðast en ekki síst er gott að muna eftir vatnsbrúsanum – vatn svalar þorstanum best og er tilvalinn hversdagsdrykkur með nestinu.
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að skilja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
Vantar hugmyndir í nestisboxið? Hér eru 25 einfaldar og fjölbreyttar hugmyndir sem hægt er að blanda saman eftir smekk, aldri, matarlyst og þörfum barna – eða fullorðinna.
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
Hér er það helsta sem gott er að vita um avókadó, hvað það inniheldur, hvernig má nota það og hvernig best er að skera það.
Með litlum breytingum er hægt að gera baksturinn aðeins næringarríkari án þess að fórna bragði eða stemningu.
Janúar er sem betur fer ekki eini mánuður ársins. Of oft setjum við allt undir í byrjun árs, keyrum okkur áfram af krafti og náum svo ekki að halda dampi út mánuðinn, hvað þá allt árið. Gott er að muna að árið samanstendur af tólf mánuðum og því engin þörf á að ætla sér allt í einu.
Mörg þeirra matvæla sem við borðum í dag eru kölluð gjörunnin matvæli, eða ultra-processed foods (UPF) á ensku. Hefurðu nokkru sinni velt því fyrir þér hvernig snakkpoki, orkustykki eða tilbúinn réttur verður til?
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
Hafrar eru næringarrík korntegund en hafa bæði fengið gott og slæmt umtal. Hér skoðum við hvað þeir innihalda og hvort við þurfum í raun að hafa áhyggjur af því að borða þá.
Hafrar eru trefjaríkir og geta haft áhrif á meltingu. Hér er það helsta sem þarf að vita.
Hreyfing og næring fara vel saman – í tilefni af Hjólað í vinnuna hafa Gott og einfalt og ÍSÍ sett saman vikumatseðil með einföldum og næringarríkum máltíðum fyrir alla vikuna.
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.
Meltingin vinnur best þegar við styðjum við hana með einföldum daglegum venjum — og mat sem hjálpar þörmunum að starfa vel.