Skólanesti
Hugmyndir að hollu, næringarríku og góðu skólanesti fyrir mikilvægasta fólkið.
#6FD1CC
Nytsamleg ráð
#6FD1CC
Níu góð ráð tengt matvendni barna
Börn og matvendni
Börn kjósa mat sem þau þekkja og treysta, en forðast oft beiskt bragð eins og í brokkolíi eða káli. Því er matvendni oft eðlilegur hluti af uppvextinum. Góðu fréttirnar eru: smekkur þeirra þroskast með tíma og ekki síst æfingu.
Hvernig er best að vinna með matvendni?
- Gefum barni margsinnis tækifæri til að smakka. Stundum þarf að prófa nýjan mat allt að 10-15 sinnum áður en hann fellur í kramið. Byrjum með lítið magn og parið nýjan mat við þann sem barnið þekkir og hefur þegar jákvæða upplifun af, t.d. sætum ávöxtum eða jógúrt.
- Leyfum barninu að velja úr nokkrum hollum valkostum. Bjóðum t.d. þrjú mismunandi álegg eða nokkrar tegundir af grænmeti skornar í litlar skálar.
- Tími og þolinmæði. Væntum ekki breytinga á einni viku. Það getur tekið vikur eða jafnvel mánuði að sjá árangur. Smekkur þróast hægt en örugglega ef við sýnum ró og virðingu.
- Gerum máltíðirnar skemmtilegar. Gefum réttum fyndin nöfn eins og galdragúllas eða ofurhetjuburrító, förum í smakkleiki eða gefum réttunum einkunn. Leikur og gleði minnkar pressu og eykur áhuga.
- Borðum saman og verum fyrirmyndir. Börn læra af því sem þau sjá. Ef foreldrarnir sýna jákvætt viðhorf, jafnvel þótt maturinn sé ekki þeirra uppáhalds, þá aukast líkurnar á að barnið vilji prófa. Dæmi: „Þetta er ekki í uppáhaldi hjá mér, en ég ætla samt að smakka.“
- Notum skynfærin. Leyfum börnunum að prófa að snerta, lykta og skoða nýja hráefnið áður en það þarf að smakka. Slíkt getur losað um spennu tengt pressunni að tengt því að prófa eitthvað nýtt. Þessi skref eru jákvæð og mikilvæg skref í átt að aðlögun nýrra matvæla.
- Viðurkennum líka neikvæða upplifun og að börnin mega segja nei þó innan skynsemismarka. Ef barn hafnar ákveðinni matartegund þann daginn, sýndum því virðingu og prófum aftur síðar í öðru samhengi.
- Leyfum barninu að taka þátt í eldhúsinu. Leyfum barninu t.d. að þvo eða skræla gulrætur, hræra í pönnukökudeig eða að velja grænmeti. Börn sem fá að taka þátt eru líklegri til að vilja smakka.
- Róleg og afslöppuð rútína við matarborðið. Hjálpar börnum að finna öryggi og skapar frekar jákvæða upplifun við matarborðið. Slökkt á skjám, óáreitt samverustund og létt spjall skiptir miklu - bæði fyrir tengslamyndun, traust gagnvart matnum sem og meltinguna.
Þumalputtareglan - tengt matmálstímum
Fullorðnir ákveða: Hvað er í matinn, hvenær og hvar er borðað.
Börnin ákveða: Hvort þau borða og hversu mikið þau borða (1).
Heimildir
Opna
Tengdar greinar
Matarvenjur barna
Ráðleggingar um mataræði
Skólanesti
Fleira sem gott er að vita
Glúten
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
#7A3945
„Best fyrir“ & „síðasti notkunardagur“
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að þekkja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur bæði sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
#7FB25F
Ráðleggingar um mataræði
Ráðleggingar um mataræði frá embætti landlæknis leggja áherslu á fjölbreytt og næringarríkt mataræði, meira grænmeti, ávexti og heilkorn, fjölbreytta próteingjafa og reglulegar máltíðir ásamt mjög hóflegri neyslu sykurs, salts og unninna matvæla.
#FFBD63
Lykilatriðin í gerbakstri
Gerbakstur þarf ekki að vera flókinn. Ef þið fylgið nokkrum einföldum skrefum getið þið auðveldlega bakað ykkar eigið brauð.
#7FB25F
Hvernig á að sjóða hrísgrjón?
Að sjóða hrísgrjón er einfalt þegar maður kann réttu skrefin. Á meðan þau malla í pottinum er oft hægt að skera grænmeti eða sinna öðrum þáttum í eldhúsinu.
#7FB25F
Hvernig á að sjóða fullkomið pasta?
Hér má finna leiðbeiningar um hvaða skref þarf að taka til að sjóða fullkomlega „al dente” pasta.
#7FB25F
Einnig tilvalið á hátíðarborðið.
Grænmetis- og ávaxtabakkar
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
#6FD1CC
Hvað eru heilkorn?
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.
#FFBD63
Skráargatið
Skráargatið er opinbert norrænt matvælamerki sem auðkennir matvörur sem eru hollari valkostir og innihalda m.a. hollari fitu, minna af viðbættum sykri og salti, en meira af trefjum og heilkorni en sambærilegar vörur.
#7FB25F
Næringarrík hrekkjavaka
Með leik má kveikja áhuga barna á mat. Hrekkjavakan snýst um fleira en hræðilega búninga – hún er líka tækifæri til að skapa stemningu, samveru og gleði í eldhúsinu.
#6FD1CC
7 ráð til að spara við matarinnkaupin
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
#6FD1CC
Aukefni í matvælum
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
#7A3945
Smoothieskálar
Smoothieskálar geta verið mjög næringarríkar máltíðir þar sem prótein, góðar fitur og trefjar sameinast í fallega, litríka og bragðgóða skál.
#7FB25F
Matarvenjur barna
Fyrstu árin eru mjög mikilvæg fyrir mótun matarsmekks og matarvenja barna. Matur og drykkir ættu að veita nauðsynlega næringu til vaxtar og þroska, auk þess að stuðla að góðri orku, úthaldi og vellíðan í daglegu lífi.
#6FD1CC