Börn kjósa helst mat sem þau þekkja og treysta en forðast stundum beiskt bragð sem til dæmis má finna í brokkolí eða káli. Börn eru oft matvönd á uppvaxtarárunum en hjá flestum breytist það smám saman með tíma, reynslu og endurtekningu.
Það sem hjálpar mest er þolinmæði, rólegt andrúmsloft og að leyfa barninu að kynnast matnum á sínum hraða. Smekkur þróast oft hægt og börn þurfa stundum að sjá eða smakka sama matinn mörgum sinnum áður en þau venjast honum.
Stundum þarf barn að prófa nýjan mat 10–15 sinnum áður en hann fellur í kramið. Byrjið á litlu magni og prófið að para nýjan mat við mat sem barnið þekkir og hefur góða reynslu af, til dæmis sætum ávöxtum eða jógúrt.
Í stað þess að spyrja „Hvað viltu borða?“ getur verið gott að bjóða nokkra holla valkosti. Til dæmis má bjóða mismunandi álegg á brauð, niðurskorið grænmeti eða ávexti í litlum skálum og leyfa barninu að velja.
Það getur hjálpað að gefa réttum skemmtileg eða fyndin nöfn, eins og galdragúllas eða ofurhetjuburritó, eða bera matinn fram á áhugaverðan hátt. Leikur og gleði við matarborðið getur minnkað streitu og aukið forvitni gagnvart nýjum mat.
Börn læra af því sem þau sjá. Þegar fullorðnir borða fjölbreyttan mat og tala jákvætt um hann aukast líkurnar á að börn vilji smakka líka.
Leyfum börnum að skoða, snerta og lykta af nýjum mat áður en þau þurfa að smakka. Slíkt getur minnkað spennu og pressu í kringum nýjan mat. Að kynnast matnum með skynfærunum getur hjálpað börnum að venjast nýjum matvælum smám saman.
Ef barn hafnar ákveðinni fæðutegund þann daginn er best að forðast átök og prófa aftur síðar. Markmiðið er að byggja upp jákvætt samband við mat fremur en streitu í kringum máltíðir.
Börn eru líklegri til að smakka mat sem þau hafa hjálpað til við að útbúa. Þau geta til dæmis þvegið grænmeti, hrært í pönnukökudeigi eða hjálpað til við önnur einföld verkefni í eldhúsinu.
Róleg og afslöppuð stund við matarborðið getur hjálpað börnum að finna öryggi og skapað jákvæðari upplifun af mat. Notaleg samverustund án áreitis, með slökkt á skjám og léttu spjalli við matarborðið, getur skipt miklu máli — bæði fyrir tengslamyndun og vellíðan barnsins við máltíðir.
Ekki er raunhæft að búast við miklum breytingum á stuttum tíma. Matarsmekkur þróast oft smám saman ef börn fá tækifæri til að sjá, lykta af og smakka mat aftur og aftur án pressu.
Góð þumalputtaregla við matmálstíma er að fullorðnir ákveða hvað er í matinn, hvenær og hvar er borðað. Börnin ákveða hvort þau borða og hversu mikið þau borða.
Hér má síðan finna ýmsar barnvænar uppskriftir sem hægt er að prófa sig áfram með.
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að skilja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
Hér er það helsta sem gott er að vita um avókadó, hvað það inniheldur, hvernig má nota það og hvernig best er að skera það.
Með litlum breytingum er hægt að gera baksturinn aðeins næringarríkari án þess að fórna bragði eða stemningu.
Janúar er sem betur fer ekki eini mánuður ársins. Of oft setjum við allt undir í byrjun árs, keyrum okkur áfram af krafti og náum svo ekki að halda dampi út mánuðinn, hvað þá allt árið. Gott er að muna að árið samanstendur af tólf mánuðum og því engin þörf á að ætla sér allt í einu.
Mörg þeirra matvæla sem við borðum í dag eru kölluð gjörunnin matvæli, eða ultra-processed foods (UPF) á ensku. Hefurðu nokkru sinni velt því fyrir þér hvernig snakkpoki, orkustykki eða tilbúinn réttur verður til?
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
Ýmsar staðreyndir um hafra.
Hreyfing og næring fara vel saman – í tilefni af Hjólað í vinnuna hafa Gott og einfalt og ÍSÍ sett saman vikumatseðil með einföldum og næringarríkum máltíðum fyrir alla vikuna.
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.
Að sjóða egg virðist einfalt, en rétt eldun skiptir máli til að ná fullkominni áferð – hvort sem maður kýs að hafa eggin linsoðin, harðsoðin eða mitt á milli.
Hér má finna leiðbeiningar um hvaða skref þarf að taka til að sjóða fullkomlega „al dente” pasta.
Að sjóða hrísgrjón er einfalt þegar maður kann réttu skrefin. Á meðan þau malla í pottinum er oft hægt að skera grænmeti eða sinna öðrum þáttum í eldhúsinu.