Skráargatsmerkið eða Skráargatið er opinbert norrænt matvælamerki sem auðveldar neytendum að þekkja og velja hollari matvörur.
Merkið er sænskt að uppruna og var tekið í notkun árið 1989. Í dag er það notað í fjórum löndum: Íslandi, Svíþjóð, Noregi og Danmörku. Ísland tók upp merkið árið 2013.
Öll löndin fylgja sömu viðmiðum og reglum, sem byggja á norrænum ráðleggingum um hollt mataræði. Markmiðið er að auðvelda fólki að taka góðar ákvarðanir í innkaupum án þess að þurfa að lesa allar næringargildismerkingar.
Með því að hafa augun opin fyrir Skráargatinu geta neytendur á öllum aldri tekið upplýstari og hollari ákvarðanir. Merkið hvetur líka framleiðendur til að þróa betri vörur og stuðlar þannig að fjölbreyttara framboði af hollum mat.
Skráargatið er aðeins sett á vörur sem teljast hollari kostur í sínum vöruflokki.
Til að fá Skráargatið þarf varan að innihalda hollari fitu, minna af viðbættum sykri og salti og meira af trefjum og heilkorni en sambærilegar vörur.
Viðmiðin byggja á þekkingu um áhrif mataræðis á heilsu og sýna að betri næring getur dregið úr líkum á sjúkdómum eins og hjarta- og æðasjúkdómum og sykursýki af tegund 2. Merkið veitir því fljóta og áreiðanlega vísbendingu um hollari kost.
Framleiðendur geta sjálfir ákveðið að nota merkið og það kostar ekkert, svo lengi sem varan stenst kröfur.
Skráargatið má finna á fjölbreyttum matvörum eins og heilkornabrauði, morgunkorni, fituminni mjólkurvörum, ostum, jurtaolíum, mögru kjöti, fiskafurðum og tilbúnum réttum.
Fersk matvæli eins og grænmeti, ávextir, ber og fiskur geta líka fengið Skráargatið þar sem þau teljast hollur kostur. Einnig má merkja ópakkað brauð, ost og kjöt með merkinu ef næringarsamsetning þessara vara uppfyllir skilyrði til að bera merkið.
Margir velta fyrir sér hvort matvæli séu örugg eftir að dagsetning á umbúðum rennur út. Að skilja muninn á „best fyrir“ og „síðasti notkunardagur“ getur sparað peninga, minnkað matarsóun og aukið öryggi.
Einfaldar aðferðir til að minnka sóun, nýta matinn betur og halda matarútgjöldum í skefjum – án þess að fórna gæðum eða bragði.
Aukefni eru efni sem eru bætt í matvæli til að bæta geymsluþol, áferð, lit, bragð eða öryggi. Flest aukefni eru því talin örugg við eðlilega neyslu en gott er þó að neyta þeirra í hófi og velja fjölbreytt og fersk matvæli reglulega.
Hér er það helsta sem gott er að vita um avókadó, hvað það inniheldur, hvernig má nota það og hvernig best er að skera það.
Með litlum breytingum er hægt að gera baksturinn aðeins næringarríkari án þess að fórna bragði eða stemningu.
Janúar er sem betur fer ekki eini mánuður ársins. Of oft setjum við allt undir í byrjun árs, keyrum okkur áfram af krafti og náum svo ekki að halda dampi út mánuðinn, hvað þá allt árið. Gott er að muna að árið samanstendur af tólf mánuðum og því engin þörf á að ætla sér allt í einu.
Mörg þeirra matvæla sem við borðum í dag eru kölluð gjörunnin matvæli, eða ultra-processed foods (UPF) á ensku. Hefurðu nokkru sinni velt því fyrir þér hvernig snakkpoki, orkustykki eða tilbúinn réttur verður til?
Hvað er glúten, hvernig myndast það og hverjir þurfa að forðast það? Hér finnur þú svörin.
Til að njóta á heilsusamlegri hátt er til að mynda hægt að velja léttari valkosti eða útfæra nýjar uppskriftir þar sem grænmeti, ávextir og heilkorna vörur ásamt baunum eru í forgrunni.
Ýmsar staðreyndir um hafra.
Hreyfing og næring fara vel saman – í tilefni af Hjólað í vinnuna hafa Gott og einfalt og ÍSÍ sett saman vikumatseðil með einföldum og næringarríkum máltíðum fyrir alla vikuna.
Ein einfaldasta leiðin til að bæta heilsu í gegnum mataræði er að borða heilkorn daglega. Heilkorn teljast til svokallaðra flókinna kolvetna og hafa verið vel rannsökuð. Rannsóknir sýna sterka fylgni milli reglulegrar neyslu heilkorns og bættrar langtímaheilsu.
Að sjóða egg virðist einfalt, en rétt eldun skiptir máli til að ná fullkominni áferð – hvort sem maður kýs að hafa eggin linsoðin, harðsoðin eða mitt á milli.
Hér má finna leiðbeiningar um hvaða skref þarf að taka til að sjóða fullkomlega „al dente” pasta.
Að sjóða hrísgrjón er einfalt þegar maður kann réttu skrefin. Á meðan þau malla í pottinum er oft hægt að skera grænmeti eða sinna öðrum þáttum í eldhúsinu.